Tản mạn

Tản mạn

CHÍNH TẢ

"Trăm năm trong cõi người ta
Chữ hỏi chữ ngã khéo là ghét nhau"

 (thơ Nguyễn "Dzui") hehehe.

Hôm trước viết bài kể chuyện vui, bà con khen mừng lắm. Ít bữa sau hỏi vợ, anh viết thế có ra nhà văn chưa? Vợ bảo có, thuộc vào loại nhà văn chuyên môn viết sai chính tả. Hỏi sai chổ nào. Bảo thì cứ đếm 10 dấu hỏi ngã là sai 9 dấu rưởi.

Mình vào Google tra. Té ra là hỏi ngã sai «tá hoả tam tinh» luôn. Mình trên thông thiên văn, dưới rành địa lý, ở giữa táy máy tí mà hoá ra cũng trật.

Bài này chỉ nhân chuyện sai dấu hỏi/ngã mà tán chuyện lung tung cho vui. Chỉ nói đại theo kinh nghiệm riêng. Mà đúng hay sai gì cũng được, miễn là vui.

Té ra dân từ Nghệ An vào đến Cà Mâu đều mắc phải nhược điểm hỏi/ngã này.

Này nhé, TT Nguyễn Tấn Dũng, trong một đoạn lưu bút viết cho Trung Đoàn Phòng Không ở Hải Phòng mấy năm trước chỉ có dấu ngã. Một đoạn khoảng 10 câu với 20 dấu ngã mà lẽ ra một nữa số đó phải là dấu hỏi. Ổng muốn ngã đấy, mà đã ai xô ông ngã được nào.

Xưa kia học giả Phạm Quỳnh cũng từng cố gắng tìm hiểu những nguyên tắc hỏi/ngã nhưng không thành công. Ông dẫn chứng chữ «lý lẽ» và «chẵn lẻ» chẳng có quy tắc gì để nói tại sao hai chữ lẻ mà một dấu hỏi, một dấu ngã.

Chỉ có Thanh Hoá trở ra thì nói phân biệt được hỏi-ngã nên khỏi lo sai lỗi này. Bù lại họ sai những âm như
tr -> ch, s -> x, d/gi -> z, một số vùng lại đổi l -> n và n -> l. Sai phổ biến nhất có lẽ là giữa âm 's' và 'x' . Chẳng hạn "hành sử"(sai) thay vì "hành xử"(đúng). Một số từ lại có thể chấp nhận cả hai cách viết như "sử dụng" và "xử dụng" đều được. Cái sai này cũng bị lây qua người ở trong Nam luôn.

Tuy nhiên, hầu như ai cũng đồng ý là giọng chuẩn nhất, hay nhất là của Bắc 54, kể cả những con cái của những người di cư từ trước năm 54 mà sinh ra trong Nam,. Giọng Bắc với âm sắc rõ ràng, góc cạnh được đem vào Nam gọt cho tròn trịa hơn một chút nên rất quyến rũ. Tới bây giờ ra hãi ngoại người ta vẫn dùng nó cho MC hoặc cho ca sĩ hát hầu hết các bài.

Hồi nhỏ mình vẫn tin lời ông thợ hớt tóc đầu xóm bảo giọng Quảng Trị chính là giọng chuẩn xác nhất nước Viêt Nam. Ổng dẫn chứng, như «ăn» thay vì «ăng». Hớt tóc thay vì hớc tóc, … đại khái dẫn chứng nào mình cũng phục.

Lớn lên đi ra ngoài, nhiều người than phiền giọng trọ trẹ nói khó nghe. Mà người ta nói cũng có lý.

Bằng chứng là giọng QT không phân biệt được âm cuối nh. Chẳng hạn «thành công» thì nói là "thần công". Sai lầm tại hại nhất là không phân biệt được âm «it» và «ich». Hay nói cách khác là cả hai chữ đều được nói như nhau là «it», như cú hích thì nói là cú hít. "Có ích" thì nói là "có ít", nhiều khi khen mà như chửi.

***

Giờ thì vào chuyện, phải xin lỗi trước bá tánh. Trước là các cụ Quảng Trị (và cả Quảng Bình). Sau là xin lỗi vì nói tục.

Chuyện rằng hồi trước 75 có anh lính Quảng Trị (QT) vào Nha Trang trốn lính mà vẫn bị bắt. Anh vào quân trường Đồng Đế huấn luyện. Tuy giọng khó nghe nhưng được cái mắt sáng. Đứng xa 100 mét vẫn thấy lổ đạn bắn rõ mồn một.

Vào học chừng 2 tuần thì đại đội cho bắn đạn thật để thử khả năng, tìm người đưa đi huấn luyện bắn tỉa. Anh lính QT được phân công nhìn bia và thông báo kết quả. Hầu hết đều bắn trật. Mỗi lần như vậy anh phải hô to «trật mục tiêu».

Mãi tới anh lính thứ 11 thì phát đầu tiên đã bắn trúng ngay tâm điểm. Anh lính QT thích qua hô to «Trúng đích».

Cả một trung đội chững đi một giây rồi trở nên náo loạn. Anh lính đang nằm bắn nghe hô rỏ ràng là «trúng đít». Nghĩ mình mới nổ phát súng đầu đời mà đã lạc đạn trúng đít đứa nào rồi. Sợ quá quăng súng bỏ chạy.

Cấp chỉ huy thì nháo nhào, anh thì gọi xe cứu thương, anh thì tìm coi đạn “trúng đít” đứa nào, nặng hay nhẹ.

Anh lính QT cứ vò đầu bứt tai "em nói trúng đích là trúng đích chứ không phải trúng đít".

Cả đám nghĩ anh này chắc hoảng loạn, phải cho quá giang xe cứu thương về tiêm mũi thuốc an thần. Chứ sao lại đi nói "em nói trúng đít là trúng đít chứ không phải trúng đít", chả ai hiểu được.

Tới cả một đổi sau mới giải toả hiểu lầm, sau khi anh lính QT giậm cẵng bảo ý em nói là trúng mục tiêu.

Hôm sau lên gặp đại đội trưởng anh vẫn cãi là giọng anh phân biệt được hai từ này. Anh nói chữ đích thì giọng cao vót lên ở cuối. Còn chữ đít thì xuống thấp giọng ở sau. Ông đại uý nghe anh lập đi lập lại cũng gật đầu đồng ý. Bảo là ừ đúng là cao, thấp có khác nhau thật. Nhưng mà đít cao hay đít thấp thì cũng là đít, chứ mày biểu tao hiểu sao bây giờ?

Mấy hôm liền tiếp sau đó, anh lính bị phạt cái tội nói sai quy định (phải nói là trúng mục tiêu mới đúng). Bị giam trong phòng, học nói cho được hai tiếng “đít” và “đích”. “Đích là để ngắm”, “đít là để ngồi”.

Hai hôm sau, đích thân viên Đại đội trưởng vào kiểm tra. Thấy anh lính QT phát âm phân biệt rõ hai chữ. Đ Đ T gật gù, chỉ vào mông hỏi cái này là cái gì? Đang mơ màng nghĩ về cô hàng xóm, anh lính nói là cái đích (tức để ngắm). Ông Đ Đ T giật mình xua tay, “thôi thôi, cho mày xuống nấu ăn. Để mày làm lính tác chiến có ngày tao không có cái mà ngồi”.

Đó là chuyện lính. Sĩ quan Quảng Trị cũng chẳng khá hơn. Dạo đó lính trong Nam rất sợ làm quân của mấy ông chỉ huy người Quảng Trị. Kỷ luật quân đội mà qua tay mấy ổng càng thêm gay gắt. Hô một tiếng là phải tuân lệnh ngay lập tức. Khổ cái mấy ông nhiều khi hô sai, làm lính thiệt mạng oan có ngày.

Chuyện là có một trung đội kia toàn lính người Nam. Chỉ riêng anh Thiếu uý trung đội trưởng (TĐTr) là người QT. Một bữa nọ đi hành quân nghỉ chân, chia nhau mấy củ khoai nóng, bình nước suối rồi thiu thiu nghỉ. Anh TĐTr bất chợt nhìn ra ngoài thấy địch quân đang tới gần bèn hô báo động “địch, địch”, mắt vẫn không rời địch quân. cả trung đội lính giật mình tỉnh giấc, tưởng đâu trung đội trưởng ra lệnh “địt, địt” bèn quăng súng ôm bụng rán. Địch nó mò tới bắn cho. Chạy vãi!

Về đồn cải nhau chí choé, chẳng bên nào chịu thua. Tức quá tay Thiếu Uý bảo mai họp, mời cả đại đội trưởng xuống phân xử.

Hôm sau vào họp anh Thiếu Uý bảo các anh nói tôi phát âm sai hả? Được! (Tát bốp bốp hai cái vào miệng mình) rồi tiếp: Nó nói sai tôi xữ nó. Được chưa? Còn các anh, các anh tính sao? Đầu óc của các anh để đâu? Nghĩ đi, tôi bảo các anh địt để làm gì? Làm gì mới được chứ? Hả?

cả trung đội im thin thít. Ông đại uý đại đội trưởng khoát tay “tiểu đội 1, nói nghe coi lý do tại sao?” Tay tiểu đội trưởng lấm lét trả lời “dạ thưa đại uý, áo quần bọn em cũng củ rồi. Bọn em tưởng Thiếu uý tốt bụng bày cách cho tụi em làm rách quần để lãnh đồ mới”.

Tay Đại uý bấm bụng nhịn cười, không dám cho viên tiểu đội trưởng ấy nói thêm lời nào. Nạt ngang “tụi mày ăn nói dấy dá. Tiểu đội 2 đâu, nói nghe coi tại sao”.

Tay Hạ sĩ tiểu đội trương đội 2 khúm núm bảo “dạ thưa đại uý, hôm đó trời nóng quá, bọn em tưởng Thiếu Uý muốn bọn em tạo chút gió cho thoáng”.

Tay Đ Đ Tr không nhịn cười được, ôm bụng cười lăn quay. Tiểu đội trưởng TĐ 3 đưa tay xin nói nhưng ông Đại uý xua tay “dẹp, dẹp, không họp nữa. giảii tán”. Nói nữa ông cười nữa. Mà cười nhiều quá ông sợ tay TĐTr quê.

Hôm sau ông Đại uý kêu anh Tiểu đội trưởng TĐ 3 vào gặp riêng hỏi cho ra lẽ chuyện hôm qua. Anh tiểu đội trưởng thưa “Đại uý, bữa đó em thấy địch quân tiến lại gần chứ. Nhưng em nghĩ TĐTr của em thường tự ví mình như Khổng Minh- Gia Cát Lượng, có thể nhìn thiên văn mà biết chừng nào có gió và gió hướng nào. Nếu bọn em tạo chút mùi, vừa kịp lúc cơn gió ấy thổi đến, đẩy bay về hướng đó. Bên kia bắt được thế nào cũng nghĩ bọn em chơi vũ khí hoá học. Quay đầu bỏ chạy, rồi có đứa cũng vỡ tim mà chết”.

***
Quay lại chuyện dấu hỏi - ngã, vì một nữa đất nước nói không phân biệt được nên thực sự nó cũng không quan trọng trong hầu hết các trường hợp. Có nghĩa là có viết sai thì ai cũng hiểu. Chẳng hạn nói hôm nay "nghĩ" ở nhà. Hầu như ai cũng hiểu đúng là hôm nay "nghỉ" ngơi ở nhà. Hoặc nếu nói "nghỉ" gì mà mặt nhăn thế. Ai cũng có thể hiểu đúng là suy "nghĩ" gì mà mặt nhăn. Tức là nghỉ ngơi hay nghĩ ngợi, chữ nghỉ có thể hỏi hay ngã người ta đều hiểu đúng.

Riêng mình, sai lỗi hỏi-ngã này là vì xưa đi học chẳng ai bắt mình lỗi này. Chữ xấu quá không ai đọc được để thấy lỗi.

Dạo đó đi học mình thấy lạ một điều là viết văn hay cách mấy cũng 5 điểm mà dở cách mấy cũng 5 điểm. Sau này nghỉ học, nhậu với một thầy dạy văn củ, mới vở lẽ ra một điều. Hồi đó thầy hay cô gì cũng vậy, cầm bài văn mình lên là lật lật đếm coi mấy trang rồi gãi đầu ba cái, gãi rốn hai cái, cho 5 điểm. Lời phê thì đại loại như “cần thêm tính văn học” hay “cần bổ sung tính nghệ thuật”. Thầy hay Cô có khác nhau thì cũng chỉ là bên gãi mạnh, bên gãi nhẹ thôi, chứ ôm bài luận của mình là chạy làng hết.

Chuyện học hành mình không quan tâm. Nhọc nhằn nhất là chuyện viết thư tình đầu tay.

Còn nhớ lần đầu viết thư tình. Mình suy nghĩ 3 đêm. Cắn bể 3 cây viết. Lung lay hai cái răng nanh. Xong, nắn nót viết được 3 trang. Đưa thư tình thì lén lút như đi giao thuốc phiện. Giao xong đi ra ngoài gặp mặt ông bố mắt cứ lườm lườm như công an nhìn buôn lậu. May mình mang đồ bộ đội chứ không ổng thộp cổ thoi cho phát rồi.

Vài hôm sau lên chơi. Sau khi phân ngôi chủ khách, cả hai đều an toạ, mình mới ướm hỏi chuyện lá thư. Mặt nàng trở nên hầm hầm như trong lò hấp. Nàng bảo anh viết thư cho em mà viết cẩu thả đến mức đó thì anh coi em có còn ra cái gì? Mình nói trời đất ơi, anh nắn nót hết sức rồi đó. Nàng bảo còn nói láo nữa à? Không có ai trên đời này viết chữ xấu như vậy cả. Mình xoè bàn tay phải ra nói, em coi đây, 15 năm nay anh viết bằng tay phải này. Đến khi viết thư cho em, anh cho nó cầm viết, mà còn chưa dám tin nó nữa. Phải lấy thêm cả tay trái hổ trợ cho nó. Chữ nào viết khó quá là hai tay phải thống nhất với nhau trước khi cùng viết. Mất hết thời gian đó em. Nàng giậm cẵng, nói có một lỗi đó thôi mà không chịu nhận, không chơi được rồi.

Tổng kết lại là thức 3 hôm + hư 3 cây viết + mất 3 trang giấy (chưa kể lung lay hai cái răng) = mà rút cuộc được kết 3 tôi: Tội thứ nhất là cẩu thả, coi thường con gái. Tội thứ hai là gian dối, tìm đủ cách biện bạch. Tội thứ ba là ngoan cố, dứt khoát không nhận tội. Vụ này mình lỗ nặng. Trăm sự cũng tại chữ xấu quá.

Nhiều người thắc mắc hỏi, ba hôm mà viết có ba trang thôi à?

Dạ thưa, 3 trang là nói cho oai. Chứ viết chữ nào chữ ấy to như con bò, có vài câu là hết một trang rồi.

Là tại vì học xong 12, ra trường kiến thức chỉ còn nhớ có 5 điều bác Hồ dạy. Hát tặng người yêu thì đi đi lại lại cũng chỉ có một bài "như có bác Hồ trong ngày vui đại thắng".

Bữa đó hai hôm đầu không được chữ nào. Hôm thứ ba kẹt quá kiếm tờ báo tìm bài mẫu. May sao vớ trúng tờ Nhân Dân, trang đầu tiên có ngay một bài "Thư gữi ...". Mừng hết lớn. Mình cóp ngay bài này. Sữa vài chữ là có ngay một lá thư như vậy nè:
---

Cộng Hòa XHCN Việt Nam
Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc

Kính gửi đồng chí Gái!

Trong không khí hân hoan chào mừng ngày thành lập Quân Đội Nhân Dân Việt Nam, đồng chí tui (là anh đây) xin trân trọng gửi đến đồng chí Gái lời chào thân ái nhất.

Năm qua, chúng ta may mắn có Nghị Quyết NQ34 (đọc là anh-cu 34) làm kim chỉ nam soi đường. Chúng ta còn có Nghị định ND35 (đọc là anh-dê 35) bổ sung của Chính Phủ (trúng mánh rồi đ/c gái ạ). Chúng ta nguyện theo đuổi con đường đảng và chính phủ đã vạch ra.

Cuối thư xin chúc đồng chí luôn khỏe (và dứt khoát không có ghẻ).

Ký Tên: Nguyễn Cu-Ba
---

May sao bữa đó nàng không đọc ra. Chứ không lại bị kết thêm một tội nữa, đó là khùng.

***

Quay lại chuyện ngôn ngữ, từ Huế trở vào thì ngoài hỏi-ngã còn mắc thêm những lỗi như:
- thông dụng nhất là âm cuối “n” -> “ng”. Như ăn -> ăng. Nhiều chữ sai rất nặng như “bàng quan” (không quan tâm) trở thành “bàng quang” (bọng đái). Vì người Nam chỉ nói được chữ “bàng quang”.
- Âm cuối chữ “t” -> “c” như “tất yếu” -> “tấc yếu”. Chữ dể sai như “khoát tay” (như xua tay) và “khoác tay” (ôm). Những từ địa danh ít xài thì rất dễ sai. Người học ít thì viết chử 't' thành chữ 'c' như ví dụ trên. Người học nhiều thì trái lại viết 'c' thành 't', như "Đồng Lác" (ở Cam Ranh) viết thành "Đồng Lát". "rắc rối" thành "rắt rối".
- Vô sâu trong Nam nữa thì “v”-> “d” như “về” -> “dề”. “r” -> “g” như “rữa” -> “gữa”.

Xưa kia, khoảng những năm 30 thế kỹ trước. Cũng có một dạo các học giả miền Nam muốn tách rời chương trình giáo dục với Miền Bắc. Như viết theo cách phát âm miền Nam. Văn chương thì học Nguyễn Đinh Chiểu mà không học Nguyễn Du. May mà một số lớn trí thức không ủng hộ phong trào đó.

Một lỗi mà cả nước đều mắc phải là chữ “o” và “ô”. Mình gặp lỗi này cả ở những người có trình độ ở VN. Thường sai lỗi này có ý nghĩa rất tai hại. Một số ví dụ thông dụng như:
- trông mong (chờ trông) và trông mông (nhìn mông người nào)
- Chống và chóng. Đi lính có người viết lời chúc là “đi chóng về nhé” thì vui, cám ơn. Người nào viết “đi chống về nhé” là trù mạt người ta đạp mìn rồi chống nạng về.

***
Hết chuyện Quảng Trị mình quay sang chuyện xứ khác nha.

Chuyện mình “phút đầu gặp ông” (Gia) đó. Không có “tinh tú quay cuồng” nhưng cũng một phen vỡ mật.

Bữa đó mình đến nhà vợ chưa cưới. Gặp cậu em, mình bắt tay cười làm thân vì nghe đâu cậu ấy cũng cộc tính. Lại mới bị bồ đá đâu đó nên hơi ớn. Ra vườn, ông Gia đang loay hoay làm gì đó. Thấy cậu em vợ mình đứng xớ rớ. Ổng bảo mày đi kiếm con dâu đi. Mình ngạc nhiên quá trời, không biết ổng nói chơi hay thiệt. Chuyện kiếm vợ thời nay đâu có đơn giãn như thời các cụ.

Như mình đây, cua gái đến trọc tóc tróc lưỡi mới được. Sao ổng bảo cậu em đi kiếm cho ổng một con dâu dể dàng vậy?

Chuyện chỉ vậy thôi và mình nghĩ cũng chẳng có gì đáng nói. Đằng này cậu em không nói không rằng, xầm xập chạy vào nhà xách ra con dao, làm mình tái mặt. Định nhảy ra can, nói Ba có nói gì không phải thì cậu tìm lời nói lại chứ sao lại xách dao ra đòi ăn thua đủ? Nghĩ vậy thôi chứ mình là đứa nhát gan, thấy vậy thì sợ cứng người không nhúc nhích nổi. Chừng cậu ấy đi tới gần, mình chỉ muốn hét lên một tiếng “chạy” mà cứng lưỡi không nói được. Nhưng cậu em lại trở cán dao đưa cho ông Già. Ông già cầm dao rồi cặm cụi làm việc tiếp như không có chuyện gì. Mình ớ ra một đổi mới vỗ trán: à thì ra là ổng nói giọng Quảng Ngãi, mà ở QN người ta gọi “con dao” là “con dâu”. Ổng bảo "lấy con dâu" tức là "lấy con dao". Hú hồn!

***

Nhiều khi từ cách nói khác nhau lâu ngày thành cách viết cũng khác nhau luôn. Đôi lúc còn có tranh cải như chữ "rán sức" và "ráng sức". Chữ sau có lẽ mới có sau này chứ chữ trước mới là chữ đúng. cải nhau chán rồi người ta bảo thôi huề, xài kiểu nào cũng được.

Lại có nhiều học giả bảo là sau này nhiều chữ sai quay lại rượt chữ đúng chạy trối chết.

Chuyện một ông Nha Trang ra học Trung Cấp Sư Phạm Tuy Hoà kể rằng. Một hôm ổng nói lấy tui cây chổi. Ông Ninh Hoà hỏi lại cây chổi là cây gì? Trả lời là cây chổi quét nhà. Ông Ninh Hoà "gì mà cây chổi ông? Phải nói là cây chởi mới đúng". Ông Tuy Hoà nghe tức quá nhảy vào cải liền "cây chởi là cây gì? Phải nói là cây chẩu mới đúng". Ba ông cải nhau tới sáng mai chưa dứt.

Chỉ là ba huyện của một tỉnh mà tên gọi của một đồ vật thông dụng vẫn không thống nhất nổi. Vậy thì không biết có nên công nhận rằng "phong ba bảo táp, ngữ pháp Việt Nam" không đây?

Để kết thúc bài này ở đây. Xin mượn hai câu cũng của thi sĩ Nguyễn “Dzui":

" Lời quê chắp nhặt dông dài
Mua vui cũng được một vài ... phút giây"

Xin nhường diễn đàn lại cho bà con.

T – Huyen

Thơ

Chưa một lần. Chưa một lần về thăm quê mẹ, Chưa một lần ghé bến nước Hiền lương, Chưa một lần đi trên đường Đất đỏ, Chưa một lần dám ngõ ý về thăm! Vĩnh linh quê mẹ ngày xưa ấy Cha ông Tiên tổ dựng cơ đồ. Ngờ đâu chiến tranh rồi ly loạn Mỗi người một nẻo,chốn tha hương. Vĩnh linh ngày xưa chốn thiên đường, Vĩnh linh ngày xưa hóa chiến trường Đắm chìm trong cảnh chốn thê lương Chia đôi đất nước phãi lên đường. Thế rồi mỗi người sống một nẻo, Người thì phố thị,kẻ hẻo lánh xa xôi. Mấy mươi năm lam lũ tấm thân tồi Đến hôm nay cuộc đời hơi tươi sáng. Mong ai nhớ đến những tháng ngày... Nhớ về quê mẹ,nhớ Tổ tông, Nhớ Ông,nhớ Bà,vùng đất ấy Vĩnh linh quê Mẹ của ta ơi!    Công Thọ

TÔI HỌC TIẾNG ANH

Bài viết của THANH HUYỀN từ USA gởi về cho HĐHVLCR. Mong chia sẽ với mọi người.  ***  TÔI HỌC TIẾNG ANH     Nhớ cái dạo sắp đi Mỹ, ngày đi rẩy, tối thì mỗi tuần có 3 bữa đi chọc mấy em. Mấy tối còn lại học tiếng Anh. Cây nhà lá vườn, tức là Ba dạy cho thôi.     Học vậy cũng cở 6 tháng là hết chữ. Mấy anh em kéo nhau xuống phố, tìm thầy giỏi nhất thị trấn, học tiếp. Học cở ba tháng sau thầy nói đủ rồi, về chuẩn bị tiệc tùng mà đi Mỹ. Dạo đó về quê ai hỏi lâu nay đi đâu vắng? Mình ỏn ẻn trả lời là đi xuống phố tìm thầy học thêm vài chử tiếng Anh. Trả lời xong bước đi tự nhiên thấy hai cánh tay khuỳnh ra, hai chân bước khệnh khạng, ngó như ông tướng 2 sao. Không cưởng được. Lạ thế.     Qua nhà đứa bạn chơi. Tình cờ thấy quyển sách dạy tiếng Anh, mình cầm lên đọc veo veo. Giọng khi trầm khi bổng, chắc là hay lắm. Thấy đọc xong một đoạn nghĩ lấy hơi là con chó trước sân đập đuôi đứng bật dậy, ngẩng cổ “gâu, gâu” xong nằm xuống gật gật đúng hai cái rồi nghểnh cổ y như muốn nói “Được! Được! Tiếp!”. Mình phấn khởi lắm, đọc liên tiếp mấy bài, văng cả nước miếng nước mồm. Đọc xong bài nào là quăng quyển Anh văn lớp 6 đó cho thằng bạn chọn bài kế tiếp, chứ mình không chọn bài tủ. Chấp hết! Qua khỏi bài thứ ba thì thôi. Thằng bạn nó phục mình quá, lác cả mắt, thiếu đường phải đi thẩm mỹ viện bẽ lại cho thẳng.     Lần đầu tiên đi máy bay là chuyến từ Sài Gòn đi Thái Lan. Nói chung đầy hứng thú mới. Chỉ có sự cố nhỏ khi đi toilet. Dạo đó không đến nỗi quê đến mức không biết ngồi chỗ nào. Xong việc thì hơi gay. Nhìn phía sau thấy có một chữ “Push” hay “Press” hay “flush” gì đó đại khái chữ nào mình cũng biết hết a, cộng thêm cái mũi tên chỉ vào cái nút nữa. Tự tin vào khả năng Anh ngữ của mình, mình mạnh dạn ấn nút, nghe nổ cái bùm giật thót cả người. Cha sinh mẹ đẻ có khi nào toilet kêu như bom nổ vậy. Thấy của nã trôi sạch, nghĩ là bấm đúng nút rồi. Tuy nhiên, cũng hơi lo, nghĩ dại dại có khi nào mình bấm lộn cái nút nào, nổ máy bay cái chết cha.     Sang sân bay Thái Lan vào restroom thấy đã khác lắm. Đi “câu” xong loay hoay mãi chả thấy chữ tiếng Anh nào (bọn Thái đúng là vẫn còn kém ông cái món tiếng Anh, nghi thế) đành bỏ cuộc quay đi thì nước xả cái ào. À ra là tự động à. Kiểu này mà kể cho các cụ cựu chiến binh bên nhà, thế nào các cụ cũng bảo “quân tư bản lười lao động đấy mà! có mỗi một việc đái xong thì giật cầu mà cũng bày đặt chế tạo máy móc. Lãng phí quá!”     Sang Mỹ năm đầu đi học tiếng Anh, học nghề. Sáng sáng đi làm báo. Người ta viết báo. Có người lo in. Mình đi giao báo cho khách, coi như là một khâu của nghành báo chí. Năm thứ hai vào College 2 năm. Lớp Anh văn đầu tiên đụng phải một cô giáo cực xinh, thế là có chuyện để kể rồi đây.     Chả biết cô giáo người gốc gác chỗ mô. Tóc hơi nâu, mắt nâu, da không trắng lắm, dáng người cũng chỉ cao hơn gái Việt trung bình một chút. Tuổi thì e còn nhỏ hơn mình. Nước da mịn như trứng gà bóc. Nói đã hay, cười đã mê ly, nheo mắt nhăn mũi thì thôi rồi,  ngáp cũng hấp dẫn, thậm chỉ hỉ mũi cũng có duyện tệ. Mình khi nào cũng vào lớp sớm một chút, chiếm chỗ ở bàn nhất hả mỏ ngắm cô giáo dạy. Cứ ước chi mình lấy được cô giáo này thì chắc thích lắm. Rồi một bữa nọ cô giáo ra bài tập làm văn, viết một bài văn về bất kỳ đề tài nào mình thích, bất kỳ thể loại, miễn sao dài dài chút là được. Đang hồi si tình, mình nghĩ chắc không có đề tài nào tốt bằng chuyện tình si. Vã lại văn chương mình nghiêng về ca tụng phụ nữ. Tụi bạn nó bảo mình đã được tới mấy cô xài sơ qua nên cũng lấy làm vinh hạnh lắm. Thôi thì một công đôi ba chuyện, mình viết bài văn này cho cực hay rồi nhân thể bóng gió tán luôn cô giáo.     Quyết tâm thì có thừa nhưng ngặt nổi tiếng Anh moi mô ra để viết cho bay bướm đây. Mà viết dở thì thôi thà bỏ học đi bụi đời cho rồi, chứ cô giáo đẹp thế kia mà mình viết dở thì thấy như có tội to lắm vậy. Nghĩ mãi, cuối cùng chỉ còn một cách duy nhất là cố viết bằng tiếng Việt cho thật hay rồi dịch sang tiếng Anh. Hay hay không thì chưa biết chứ sau này nghĩ lại xấu hổ lắm, văn chương gì mà nghe sến quá. Cũng vì vậy mà mình quăng luôn bài văn đó chứ bây giờ còn giữ được đem ra bàn chắc vui lắm.     Phần mô tả mắt, mũi, miệng, với lại tứ chi thì tạm ổn. Gay nhất là phần nói bóng gió hươu cuội. Hồi đó không có Google như bây giờ. Tìm gì cũng phải có từ điển. Ôm một quyển từ điển Việt-Anh tổ chảng để tra từ tiếng Việt sang tiếng Anh, xong lại từ tiếng Anh tra ngược lại định nghĩa trong tiếng Anh và tra ngược lại tiếng Việt coi nó có còn nghĩa đó không hay ra nghĩa khác rồi. Nhiều khi một từ tiếng Việt tra ra 3, 4 chữ tiếng Anh, đem tra ngược lại thì ra 30, 40 chữ, đâm hoảng. Nếu nhiều quá, búi quá thì “chầm chày may rủi” bóc đại một chữ bỏ vào. Chữ nào mà thấy càng lạ là đinh ninh càng quý hiếm, càng hay, kiểu như có thương hiệu riêng vậy. Chẳng hạn chữ “ham muốn trần tục”, mình tra mãi không ra chữ “trần tục”. Cứ hoang mang sợ tra ngược xuôi kiểu này rồi viết tiếng Anh cô giáo lại hiểu nghĩa như  “ở trần thấy tục tục mà đâm ra ham muốn” thì quê lắm, chẳng còn bóng bẩy văn chương chút nào. Rút cuộc mình chọn chữ “evil desire” dịch ra là ước muốn tội lỗi. Không đúng nhưng cứ tạm thế cái đã.     Tra muốn nát mấy quyển tự điển, rồi bài dịch cũng xong. Đọc lại thấy phấn chấn lắm. Toàn những từ mình hiểu mơ mơ màng màng. Nghe cứ mơ hồ như thơ của mấy ông nhà thơ cách mạng. Vậy là thành công lớn rồi. Mình in bài văn đem lên trường, kéo một thằng Mỹ trắng chính gốc, học chung lớp vật lý, vào một phòng trong thư viện, nhờ nó đọc qua cho mình chút. Thằng này đọc lướt qua, rồi đọc lại kỹ hơn chậm hơn. Mặt thấy hơi quê quê. Mình nghĩ, rồi! thấy chưa, không ngờ ông đây viết tiếng Anh hay như vậy phải không? Không chừng nó đang nghĩ cách đem bài viết của mình đăng báo, gọi là làm gương cho những ai buổi đầu học tiếng Anh. Mình nghĩ phen này cô giáo cũng phải chết lên chết xuống với mình đây. Mê văn chương mình là cái chắc, khỏi bàn.     Thấy nó đọc xong mà chưa nói gì, mình giã bộ khiêm nhường hỏi: Sao dở lắm hả (too bad?). Hắn lắc đầu. Mình nói so what (vậy thì sao?). Hắn lắc đầu nói “ I understand nothing”, tức là hoàn toàn không hiểu gì hết. Mình cười cười nhưng trong bụng réo lên chửi tổ cha cái thằng đế quốc, ngu chi ngu lạ rứa. Bài tau viết hay như ri mà nói không hiểu là răng? Dường như thấy cái mặt mình vẫn không hiểu ra hết sự tình hắn chỉ một đoạn trong bài rồi ôm bụng diễn tả đau đớn. Mình lướt qua là biết đoạn đó, mới gật đầu lia lịa yes, yes. Nó đưa tay phân bua chẳng hiểu mình nói yes cái gì. Đó là đoạn mình nói là nhìn nàng mà lòng như quặn đau vì nhan sắc ấy chỉ có thể đẩy xa tầm với của kẻ si tình này. Nhưng nó ôm bụng mình vẫn không hiểu, giải thích mình cũng không hiểu, nên một tay ôm bụng một tay chỉ vào bụng nói là “this means you want to go to restroom”. Tới đây thì mình hiểu. Ý nó nói là nó không hiểu tại sao mình nhìn người đẹp mà lại thấy đau bụng đi cầu. Cha mẹ ơi, mình có nói như vậy đâu. Văn chương mình hay lắm mà sao dịch sang tiếng Anh thấy kỳ cục vậy. Chưa hết, nó còn chỉ một chữ nói, còn chỗ này xa xa gần gần cái gì đây (đoạn mình nói đẩy xa tầm với đó mà)? Có phải mày lo restroom xa quá coi bộ chạy không kịp không? Mình chỉ còn biết mếu.     Nó chỉ cái chữ “evil desire” nói là đừng xài chữ này nghe sợ lắm. Mày có muốn violent, … đại khái là có muốn cưỡng bức, bạo hành gì không, có như vậy mới tội lỗi, còn không thì đừng. Nhưng mà mình thấy mấy ông linh mục, nói đó là có tội thiệt mà. Chẳng biết tin ai nữa. Đại khái ra đường thì phải có miếng da chắn mắt như ngựa kéo xe thì được, chứ thả ra là nhìn lung tung, coi như tội đầy đầu ra rồi. Sau cái vụ chửi thầm thằng đó thậm tệ, mình về bình tâm lại cũng có đủ khôn ngoan để thấy nên nghe lời nó. Mình quăng toàn bộ hai bài cả tiếng Việt và Anh vào sọt rác, ngồi xuống viết lại từ đầu. Nghĩ bằng tiếng Anh để viết. Rán ra được câu nào hoàn chỉnh thì viết xuống, không cần biết hay dở miễn sao mình hiểu rõ nó là được. Viết xong mình đọc lại thấy văn chương chi mà chán như ăn cơm nguội với muối rang, cứ nghĩ phen này mất cô giáo là cái chắc. Đem bài này đưa cái thằng hôm trước đọc. Nó đọc cái roẹt xong gật đầu nói “much better”. Tức là lần này nó hiểu hết, chứ không có nghĩa là hay đâu, đừng có mà mơ. Hắn còn cười cười diểu mình, nói hôm trước mày tả người đẹp của mày, tao thấy đẹp giống con khỉ đột (chimpanzee) quá trời frown emoticon     Gần cuối khoá học thì cô giáo nghĩ một tuần. Cái Cô dạy thế bảo là cô giáo ấy nghĩ để làm đám cưới. Mình buồn bả tự hỏi có phải cô giáo đọc bài văn của mình dở quá, bất mãn bỏ đi lấy chồng chăng?     Thời gian sau đó, mình cũng mon men đọc sách văn chương tiếng Anh. Cũng có ý tìm kiếm vài từ mình chưa dịch được. Mới tìm được một chữ mình nghĩ là có lý: “ham muốn trần tục” = “mundane desire”, thì quen một cô Việt nam. Đang loay hoay không biết nên chọn văn chương tiếng Anh hay Việt thì may quá, cô nàng cho biết là chẳng màng đến văn thơ, chỉ thích bánh kẹo thôi. Kể từ đó mình bỏ chuyện đèn sách quay ra siêng đi chợ.     Cô nàng sau thành bà chủ của mình nên mình chết luôn cái thói quen đi chợ. Kể từ nay văn chương xin nhường cho chợ … búa.     Thanh Huyền

Video Ngày Họp Mặt Lần thứ 13/2015

Nào xem và chia sẽ

NGÀY HỘI LT13/2015 (tt)

HÌNH ẢNH CA SĨ CÂY NHÀ LÁ VƯỜN HÁT

Ca sĩ "Chật Nhà" (Lm Nhật)

Chim Yến vẫn sung sức bay, dường như chưa biết mỏi...

Thanh Bình vẫn bềnh bồng dù đã chạm vạch "em ơi 60 năm cuộc đời"

Và những giọng ca "giết hết nỗi buồn" để một ngày vui là một ngày sống trọn, 

cho dù "sỏi đá cũng cần có nhau" thêm ấm áp cuộc đời. Tiếng hát như tiếng gọi đàn

thúc giục nhắc nhở "Tung cánh chim hãy luôn tìm về tổ ấm"

Hẹn một ngày năm sau....

HÌNH ẢNH NGÀY HỌP MẶT LẦN THỨ 13/2015

 NGÀY HỌP MẶT HĐHVLCR LẦN THỨ 13/2015

-Năm nay Ngày Hội Lần thứ 13/2015 nhằm ngày Phụ Nữ 8/3, niềm vui được nhân lên với những lời chúc tốt đẹp ưu tiên dành gởi đến quý Chị em Đồng hương. Càng hân hoan hơn, cuộc họp mặt năm nay có nhiều Chị em lần đầu tiên về gặp gỡ, đặc biệt có chị từ Cali nước Mỹ xa xôi về, có người từ nguồn đất Tà Lua tìm gặp càng làm cho cuộc vui thêm rộn ràng với sắc khí mùa xuân ấm áp hơn...

-Đặc biệt nhất, ngày Họp Mặt năm nay được khởi đầu với Thánh Lễ tại Nhà Thờ YKeo được hai Linh mục Đồng hương, Cha Huệ và Cha Nhật hiệp dâng. Cầu cho tình đồng hương luôn tràn đầy ơn thánh, luôn được Chúa giữ gìn để ân tình nguồn cội mãi bền sâu và mở rộng.
Chúng con mong ước cứ mỗi cuộc họp mặt hàng năm sẽ được quý cha đồng hương về vui cùng đồng hội.

-Sau đó tại nhà anh Diệm ở Suối Cát, liên hoan tưng bừng mừng vui rộn rã...Năm nay, không khí rất hân hoan. Một phần có hai Cha đồng hương, thêm cha chánh và phó xứ cùng tham dự; còn là sự "trở về" của nhiều khuôn mặt mới lần đầu tái ngộ. Vui ơi là vui.

-Qua đây xin sơ bộ báo cáo, ngày Họp mặt sang năm lần thứ 14/ 2016, theo biểu quyết của đại đa số đồng hương, chúng ta sẽ tụ hội về Bình Chánh, Tp.HCM. Chi tiết sẽ được thông báo sau.

THÔNG BÁO

MỜI HỌP MẶT LẦN THỨ 13

BAN ĐẠI DIỆN HỘI XIN TRÂN TRỌNG THÂN MỜI

QUÝ BÀ CON ĐỒNG HƯƠNG XA GẦN KHẮP NƠI

VỀ THAM DỰ

NGÀY HỌP MẶT THƯỜNG NIÊN LẦN THỨ 13

Vào lúc: 10G00, NGÀY CHỦ NHẬT 08-3-2015 

(Nhằm ngày 18-1-năm Ất Mùi)

Tại nhà Anh TRƯƠNG VĂN DIỆM

Địa chỉ:  Đại lý ống nhựa ĐẠT HÒA. Ngã Ba Suối Cát, Xã Suối Cát, Huyện Xuân Lộc, 

Tỉnh Đồng Nai.

Xin liên lạc:  012 8616 5557  A.Diệm

         hoặc:  0983 573 342   A. Hảo

KÍNH MONG QUÝ THÂN HỮU ĐỒNG HƯƠNG VỀ GÓP MẶT ĐẦY ĐỦ

                                                                                                          Trân trọng

                                                                                                          TM.BAN ĐẠI DIỆN

                                                                                                           Nguyễn Ngọc Hảo

ĐHY FX.NGUYỄN VĂN THUẬN

ĐỨC HỒNG Y

PHANXICO NGUYỄN VĂN THUẬN

Bóng Tà Lua: Thơ - Sa Trung Kim

Bóng Tà Lua: Thơ - Sa Trung Kim

đi và sống (tt)

TRÈO LÊN CÂY BƯỞI

Chiêu Hạ

Một hôm, tôi đi dự đám cưới giáo xứ bên cạnh mà cô dâu là cháu ruột của cha xứ, chú rể không theo đạo. Mặc dầu Giáo hội rộng rãi cho phép hôn nhân khác đạo, nhưng nhà gái và cha xứ cũng cảm thấy cực long.

Chuyện đã không vui rồi, lại đến nửa chừng buổi tiệc thì có một cô gái mang bầu và tự nhận là người tình cũ của chú rể, không biết thật hay giả đến quậy phá đám cưới…

Chứng kiến chuyện, tôi rất buồn. Về nhà  tôi tìm cách để giáo xứ của tôi không xảy ra chuyện đám cưới chẳng vui như thế. Một đêm trăng, tôi nằm trên võng đong đưa giữa hai cây xoài và nhìn lên núi Hòn Khô. Lại nhớ chú rể làm nghề xe thồ (xe ôm) , nhà ở ngay thị xã Cam Ranh, chợt bài ca dao và lời mẹ ru xưa vọng về:

-Trèo lên cây bưởi hái hoa

Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân

Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc

Em đã có chồng anh tiếc lắm thay!

-Ba đồng một mớ trầu cay

Sao anh chẳng hỏi những ngày còn không ?

Bây giờ em đã có chồng

Như chim vào lồng như cá cắn câu

…………………………………………………..

Dựa vào bài ca dao trên, thay lời cho một chàng trai có đạo nói với một cô thiếu nữ thân quen từ thời còn mẫu giáo, lớn lên cố gái có người yêu không cùng tôn giáo, tôi liền cải biên:

“Trèo lên đỉnh núi Hòn Khô

Bước xuống xe thồ đến vịnh Cam Ranh

Vịnh Cam Ranh nước trong xanh biếc

Em đi lấy chồng, anh tiếc lắm thay!

Năm .ngàn chụ kí gạo xay

Sao em không nhớ những ngày còn no!

Anh thương em từ thuở còn bò

Em ngồi em khóc anh cho cục đường

Bây giờ em lấy người lương

Một trả, hai trả, ba trả cục đường cho anh!”…

Bài cải biên này tôi chỉ đọc một lần mà thanh niên trong giáo xứ thuộc lòng. Kể từ đó, hễ có một cô nàng nào làm quen với anh chàng khác đạo là có một chàng trai nào đó đi theo sau lưng và cứ ngân nga:

Anh thương em từ thuở còn bò

Em ngồi em khóc anh cho cục đường

Bây giờ em lấy người lương

Một trả, hai trả, ba trả cục đường cho anh!”…

Phải chăng vì thế mà hôn nhân khác đạo trong giáo xứ của tôi có mòi suy giảm?...

trích Đi và Sống T.3

NỢ ÂN TÌNH

Chắc chắn dân Vĩnh Linh CR không lạ gì "Chiêu Hạ". Chẳng cần nói gì nhiều về cách sống "dấn thân" của một tu sĩ rất đời " muốn làm thánh phải làm người rất người...". 

HĐHVLCR xin trích một số bài trong "Đi Và Sống" của Ngài với mong muốn:

- Nhớ về một thuở... đầy trở trăn của vùng đất lúa núi...

- Hiểu thêm những gì từ một nhân cách "Cho" nhiều hơn "Nhận" của một cuộc "Dấn thân Thập tự" đầy cao quý.

Hy vọng được quý Đồng hương tiếp nhận và góp chuyện...

NỢ ÂN TÌNH

Chiêu Hạ

Tết Mậu Thân, năm 1968, gia đình tôi từ Tây Lộc chạy tản cư về Tây Linh, một giáo xứ cạnh đồn Mang Cá trong thành nội Huế. Tây Lộc và Tây Linh giáp ranh nhau. Hằng ngày, ra đứng trước cổng nhà thờ Tây Linh nhìn đoàn quân rút lui từ Tây Lộc đi qua trước mặt, trên ba-lô họ toàn là máy móc, gà vịt…tài sản của dân Tây Lộc, tôi không hiểu nổi tại sao quân ta lại đi cướp bóc của dân mình? Tôi đã đọc truyện “Chiến Tranh và Hòa Bình” của Lép-Tôn-Xì-Tôi (Lev Nicolaevitr Tolstoi) nhiều lần, nhưng không hiểu được bài học: đoàn quân rút lui là hôi của!...

Vào một buổi sáng, như thường lệ, tôi đang đứng trước cổng nhà thờ, mặc chiếc áo thâm chùng, nhìn đoàn quân đang rút về. Bỗng một tiếng nổ lớn, quả pháo rơi xuống sân banh nhà thờ, tôi vẫn đứng tỉnh bơ. Thấy một con bò ngã lăn ra, máu me tràn trề, nhiều người chạy ra giành giựt, chia nhau xác con vật. Một tiếng nổ thứ hai tiếp theo- nếu như tôi biết “đạn đi lên, tên đi xuống” thì phải lập tức nằm xuống, chắc không hề hấn gì – lúc đó, không phản ứng kịp thời, tôi bị hất tung lên trời rồi rớt xuống. Thấy mình còn sống, cảm giác cánh tay trái mình không còn, tôi lo lắng sờ tìm và nhận thấy cánh tay mình lúc này vẫn còn…

Lúc đó, nhiều người chạy đến, một anh thanh niên Tây Linh, tên Toán, cõng tôi chạy vào nhà xứ. Vì quá sợ hãi nên tôi được cõng lên rồi rớt xuống nhiều lần…Khi được chuyển vào đồn Mang Cá, ngay lập tức tôi được đưa lên bàn mổ, trên người chỉ còn chiếc quần trong. Các bác sĩ, y tá chuẩn bị ca giải phẩu cấp cứu…Bỗng đồn Mang cá bị pháo kích…y, bác sĩ quanh tôi đều bỏ chạy tán loạn, tìm chỗ ẩn nấp, để lại một mình tôi. Không biết phải làm sao, tôi cố gắng chui xuống dưới giường mổ để tránh đạn, hy vọng lớp nệm dày sẽ che chắn cho tôi phần nào. Giữa hai đợt đạn pháo, tôi bò ra cửa,gặp một anh lính cầm sung đang ở dưới hầm, tôi cho anh ta biết tên tuổi, địa chỉ rồi dặn dò anh : “Nếu tôi chết mà anh còn sống, xin anh vui long nói rõ tên tuổi, địa chỉ của tôi để gia đình biết khi tìm đến mà nhận xác…”

Sau đợt pháo kích, mọi việc cũng tạm ổn. Tôi được đưa đến nằm chung dưới nền đất với các nạn nhân khác: lính có, dân thường có. Đông người đến nỗi phải nằm chật kín thành từng hàng, từng lớp, không phân biệt nam nữ như “phơi cá nục làm mắm”. học phải trần truồng khi chữa trị, ngay trên nền đất, trước mắt những người khác…Nằm cạnh tôi là một nữ sinh trung học, nghe đâu là hoa khôi trường Kiểu Mẫu, Huế. Cô ta bị thương khắp người vì những mảnh đạn pháo. Những vết thương đã được băng bó nhưng cô ta vẫn luôn rên rỉ và đột nhiên cô ta ngất xỉu…Các y tá vẫn tiếp tục việc chữa trị, ngay bên tôi, và phát hiện còn một vết thương nằm trong chỗ kín mà cô ta giấu không cho ai biết…Bên cạnh cô ta còn có người mẹ chăm sóc, thăm nuôi, bà thấy tôi không có than nhân nên cũng ân cần chăm sóc nhưn con mình…

Trong thời gian nằm viện, ngày ngày cứ nhìn những nạn nhân chết liên tục vì nhiễm sài uốn ván; lại thêm ngoài kia, gần trước phòng bệnh, là những chiếc thiết giáp của người Mỹ lien tiếp nhả đạn về đủ mọi phương hướng, bệnh nhân không ai ngủ nghỉ gì được. Chẳng còn cách gì hơn – thay lời nguyện cầu để ăn năn, đền tội, dọn mình chết lành – tôi “tự biên, tự diễn” bài hát từ biệt Đức Mẹ trước khi chết và cứ mãi nghêu ngao:

“Mẹ ơi! Bom đang rơi, đạn đang nổ trên đầu con,
Mảnh sẽ ghim vào tim con!
Con sẽ nằm im bất động hay lồng lộn kêu gào?
Mẹ ơi! Sau cuộc chiến này
Người Việt Nam không còn là người
Chỉ còn một lũ than tàn ma dại mà thôi!”…

Ngay sau khi tạm bình phục, tôi đã viết một truyện ngắn với tựa đề “Trần Truồng” đăng trên tạp chí Bách Khoa, số 156 để thầm trả nợ ân tình với hai mẹ con trong những tháng ngày hoạn nạn ấy. cũng để nói lên trải nghiệm đau xót của tôi : chiến tranh cướp đi tất cả mọi thứ! Cướp đi của tôi một cánh tay giờ chẳng còn nguyên vẹn. Cướp đi những phần thân thể của biết bao nhiêu người khác, kể cả tính mạng. Điều đáng nói tận cùng là chiến tranh cướp luôn cả tính thẹn thùng mà trời đã ban cho những người con gái, đặc biệt là con gái xứ Huế! Phải chăng con người khi sinh ra đã vốn dĩ trần truồng?...

Mười năm sau, khi tôi đã là linh mục, một hôm đi ngang chợ Cam Ranh, tình cờ gặp lại bà mẹ ấy. Bà chào tôi, nhưng tôi không nhận ra nên chỉ gật đầu xã giao. Chuyện tưởng có vậy, không ngờ bà lại thầm trách với nhiều người: “ Cha H bây giờ khác rồi! hồi cha bị thương tôi giúp đỡ ngài rất nhiều, vậy mà bây giờ gặp lại, cha làm lơ như không hề quen biết!”. Lời nói ấy đã đến tai tôi. Tôi cảm thấy rất buồn vì tôi không phải quên nghĩa, cạn tình…

Thế mới hay: ở đời, người ta nợ nhau rất nhiều, nhưng món nợ khó trả nhất là nợ ân tình vì ta không biết làm thế nào để trả…

Trích Đi và Sống Tập 3